· O proxecto, que materializa la proposta gañadora dos Orzamentos Participativos do 2024, actuará sobre unha superficie de 2.830 metros cadrados en tres zonas: entrada, xardín oeste e bosque.
· A intervención céntrase en protexer o Teixo, exemplar incluído no Catálogo Galego de *Árbores Senllerias e en crear un espazo accesible, sostible e de baixo mantemento.
O Concello de Bergondo, sacou a licitación, cun orzamento de 199.975,83 euros financiados a través do remanente de tesourería municipal, o proxecto de axardinado da entrada, o xardín oeste e o bosque do Pazo de Baldomir, que inclúe a recuperación do Teixo de Baldomir. A actuación dá resposta a la proposta veciñal que resultou gañadora na edición de 2024 dos Orzamentos Participativos, en la que os veciños pedían un novo espazo axardinado con fonte, bancos e froiteiros.
O proxecto é la primeira fase da recuperación das zonas verdes que rodean o pazo, inspirada na distribución clásica dos pazos galegos: xardín, horto e bosque. O seu obxectivo é poñer ao dispor de veciños e visitantes un novo espazo verde, conservar e poñer en valor o patrimonio histórico e natural de Bergondo e facer accesible para todos unha contorna hoxe abandonado.
Que se vai a facer
Na zona de entrada crearase un amplo camiño de grava miúda como distribuidor e unha zona de estar con bancos, no lugar que ocupan actualmente os contedores da urbanización. Un sebe de camelias illará o espazo dos viais, renovarase a pradería, plantaranse especies de baixo mantemento e instalarase rega automática. Ademais, limparase a muralla do pazo e colocarase unha celosía de madeira na porta principal para limitar o acceso ao interior do edificio.
O xardín oeste conectará a entrada co bosque. Instalarase unha zona de estar con bancos no espazo que hoxe ocupan as casetas de servizo, xunto a xardíns con céspede e flores e pradería. As rosas serán as protagonistas, xunto con haxas vermellas e un ginkgo.
O bosque é o corazón do proxecto e o seu eixo é a conservación íntegra do Teixo e do resto do arboredo, tanto das súas raíces como da súa parte aérea. Os camiños, de grava miúda estabilizada, deseñáronse para afectar o menos posible ás raíces, e colocaranse zonas de descanso con bancos desde las que contemplar o Teixo sen invadir o seu espazo. Retirarase la vala e a estrutura que o rodean actualmente.
Tamén se eliminarán de forma mecánica, sen herbicidas, as plantas invasoras e substituiranse por unha pradería natural. Recuperarase o sebe de buxo afectado pola couza, eliminaranse os rebrotes de robinias e acacias, plantaranse xardíns con céspede e flores de fentos e hortensias e repoboarase o sector este e sueste con haxas, bidueiros, carballos e tilos. Só estas novas plantacións contarán con rega automática, xa que a auga prexudicaría ás árbores existentes.
Os tres espazos dispoñerán de bancos e dun contedor en la entrada, pero non de papeleiras. Nas zonas do pazo que aínda non están acondicionadas, como a escalinata e os tramos de muro en mal estado, colocarase un valo para evitar accidentes.
O Pazo de Baldomir, de estilo barroco e construído en 1702, está catalogado como Ben Catalogado segundo a Lei do Patrimonio Cultural de Galicia. O Concello prevé, no futuro, a consolidación das ruínas.
Desde o goberno local subliñan que “ou Pazo de Baldomir e ou seu Teixo forman parte dá historia e dá identidade de Bergondo. Queremos que este espazo volva ser un lugar para pasear, descansar e reunirse, accesible para todo ou mundo e respectuoso coas árbores que ou fan tan especial. *É unha obra que nace dá participación veciñal e que, por iso, nos fai especial ilusión”.

